ENA - Europejski Nakaz Aresztowania - i co dalej?




Wielu Polaków mieszkających poza krajem, po otrzymaniu Europejskiego Nakazu

Aresztowania, nie ma pojęcia co robić, jak reagować, jak się bronić.

W takiej sytuacji, pierwszym krokiem powinno być udanie się do dostępnego adwokata bądź

złożenie w Sądzie wniosku o przyznanie obrońcy z urzędu.

Kolejny krok, to znalezienie w Polsce adwokata, który specjalizuje się w sprawach

związanych z ENA i podjęcie z nim współpracy. Pozytywne rozstrzygnięcie sprawy, w

ogromnej mierze zależy od współpracy między polskim i zagranicznym obrońcą skazanego.

Należy pamiętać o tym, że Europejski Nakaz Aresztowania zaskarżany jest w kraju, w którym

jest wykonywany, a nie w tym, gdzie został wydany. Innymi słowy, ENA wydany w Polsce

nie podlega zaskarżeniu na terenie Polski. ENA badany jest pod kątem prawidłowości przez

sąd zagraniczny i tylko tam można go zaskarżyć.


Należy też podkreślić, że podstawą do podważenia ENA są błędy, jakie popełnił Sąd w

Polsce. Z tego względu, ważne jest, by w sprawie brał udział obrońca polski, który dobrze zna

polskie przepisy związane z ENA. Adwokat taki potrafi wychwycić i przekazać obrońcy

zagranicznemu informację o ewentualnych błędach popełnionych przez polski sąd.

Polski obrońca ma prawo do jednoczesnego prowadzenia postępowania, które ma na celu

uchylenie Europejskiego Nakazu Aresztowania w Polsce. Może w tym celu złożyć wniosek o

odroczenie wykonania kary. Może również wnioskować o uchylenie zarządzenia wykonania

kary.


W związku z powyższym, wszyscy obywatele Polski mieszkający zagranicą i objęci

Europejskim Nakazem Aresztowania, powinni jak najszybciej skorzystać z pomocy polskiego

adwokata znającego się na Przepisach i zasadach dotyczących ENA. Polskie prawo może

stanowić powód, dla którego ENA zostanie uchylony lub nie wykonany.


Europejski Nakaz Aresztowania może być zneutralizowany poprzez doprowadzenie do tego,

że krajowy sąd wyda postanowienie o odroczeniu wykonania kary pozbawienia wolności.

I tu pojawia się problem: jak doprowadzić do tego, by uzyskać od sądu takie postanowienie?


Jak to zwykle z prawem bywa, aby czegoś dokonać, trzeba znać związane z tym przepisy. W

przypadku odraczania kary pozbawienia wolności, posłużyć się można następującymi dwoma

przepisami.


Pierwszy mówi o tym, że sąd odroczy karę pozbawienia wolności, jeśli wykaże się, że

skazany jest w tak złym stanie zdrowia, że nie jest w stanie odbyć orzeczonej kary. Choroba

skazanego musi być na tyle ciężka, by uniemożliwiała mu odbycie kary. W grę wchodzą

również choroby psychiczne. Jeśli chodzi o inne schorzenia, to muszą być one tak ciężkie, by

pobyt skazanego w placówce penitencjarnej zagrażał jego życiu lub poważnym ubytkiem

zdrowia.


Nie istnieje żadna lista chorób, które należy wziąć tu pod uwagę, bądź odrzucić. Choroba

skutkująca odroczeniem kary pozbawienia wolności może być dowolna. Ważne, by

dokumentacja medyczna wyraźnie wskazywała na to, że pobyt skazanego w zakładzie

karnym, będzie skutkował bardzo poważnym uszczerbkiem na zdrowiu. Oczywiście, nie

bierze się pod uwagę przeziębienia, ale powodem do odroczenia kary może jak najbardziej

być poważny zabieg chirurgiczny, który czeka skazanego.


Na podstawie dokumentacji medycznej, obowiązkiem sądu jest odroczenie wykonania kary

do czasu, w którym stan zdrowia skazanego będzie pozwalał na odbycie jej. Inaczej mówiąc,

kara musi zostać odroczona do momentu, gdy pobyt w placówce penitencjarnej nie będzie

stanowił poważnego zagrożenia dla zdrowia i życia skazanego. Dokumentacja medyczna

może być podstawą do wielokrotnego odraczania kary. Nie ma czegoś takiego, jak ostateczny

termin odraczania kary.


Drugi przepis, na podstawie którego można uzyskać odroczenie wykonania kary pozbawienia

wolności zakłada, że odroczenie to jest możliwe, gdy natychmiastowe umieszczenie

skazanego w placówce penitencjarnej wywoła zbyt ciężkie skutki dla niego lub jego rodziny.

Każde umieszczenie w placówce penitencjarnej łączy się z negatywnymi skutkami zarówno

dla osadzonego, jak i członków najbliższej rodziny.


Na podstawie wydanych dotychczas orzeczeń sądowych można wnioskować, że podstawę

odroczenia wykonania kary może stanowić jedynie sytuacja, wywołująca cięższe od

przeciętnych negatywne skutki. Oczywiście, nie istnieje lista skutków, które należy wziąć pod

uwagę lub pominąć. Ocena ciężaru skutków jest w gestii sądu. Składając do sądu wniosek o

odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności, można opisać każdą sytuację życiową

skazanego. Warunkiem wzięcia jej pod uwagę jest uznanie przez sąd, że wykonanie kary w

danym momencie wywoła w życiu skazanego i jego rodziny skutki wykraczające poza

standardowe uciążliwości takiej sytuacji.


Fakt, że nie ma listy sytuacji, które należy wziąć pod uwagę, sprawia, że ocena ich należy

całkowicie do sądu. Sąd ma w tym zakresie szeroki margines swobody. Skutkiem tego,

uzyskanie lub nie uzyskanie odroczenia wykonania kary zależy w dużej mierze od liberalnego

lub restrykcyjnego podejścia do sprawy. W niektórych sądach uzyskanie odroczenia

wykonania kary jest stosunkowo łatwe, w innych z kolei prawie niemożliwe.

Zdarza się i tak, że identyczny wniosek dotyczący tego samego skazanego w jednym sądzie

zostanie odrzucony, a w drugim przyjęty.


Odroczenie wykonania kary z uwagi na zbyt ciężkie skutki dla skazanego lub członków

rodziny ma charakter czasowy. Na tej podstawie, wykonanie orzeczonej kary nie może być

odraczane na dłużej niż 12 miesięcy. Termin ten dotyczy też łącznych odroczeń wykonania

danej kary. Odroczenie wykonania kary na czas dłuższy niż 1 rok, może nastąpić jedynie w

przypadku, gdy skazany jest ciężko chory lub cierpi na chorobę psychiczną.


W momencie, gdy sąd wyda postanowienie o odroczeniu wykonania kary na przykład na pół

roku i postanowienie to się uprawomocni, sąd musi też wstrzymać poszukiwania skazanego,

które miały na celu doprowadzenie go do placówki penitencjarnej. Poza tym, obowiązkiem

sądu jest wystąpienie do sądu okręgowego z wnioskiem o uchylenie postanowienia o

europejskim nakazie aresztowania. Po uchyleniu – nakaz taki staje się nieważny, a

postępowanie w zagranicznym sądzie zostaje umorzone. Jeśli skazany został wcześniej

zatrzymany, objęty dozorem elektronicznym lub aresztowany, wszystkie zastosowane środki

przestają istnieć. Od tej chwili, skazany przestaje być przedmiotem zainteresowania sądu.


Adwokat Katowice, Jastrzębie-Zdrój, Wodzisław Śląski - Patryk Riedel

Europejski Nakaz Aresztowania - ENA