Odszkodowanie za szkody górnicze


Na podstawie ustawy - Prawo Geologiczne i Górnicze przedsiębiorca prowadzący zakład górniczy odpowiada za szkody wyrządzone na nieruchomości, a które powstały w związku z ruchem tego zakładu.  Według powyższej ustawy nie można sprzeciwić się ewentualnym, prawdopodobnym zagrożeniom jakie mogą powstać na nieruchomości, nie można żądać wstrzymania ruchu zakładu górniczego, zatem w zasadzie nie ma możliwości uniknięcia szkód górniczych.  Na szczęście właściciel nieruchomości może domagać się odszkodowania lub przywrócenia stanu poprzedniego.


Przesłanki odpowiedzialności za szkody górnicze

Aby można było mówi o odpowiedzialności za powstanie szkód górniczych muszą wystąpić trzy przesłanki: 

1. Zdarzenie na podstawie którego doszło do powstania szkody;

2. Powstanie szkody;

2. Związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zdarzeniem a powstałą szkodą.

Zdarzeniem na podstawie którego doszło do powstania szkody jest oczywiście ruch zakładu górniczego. Za szkodę można natomiast uznać wszelkiego rodzaju uszkodzenia na nieruchomości takie jak: pęknięcie ścian, uszkodzenia instalacji, osunięcia, pochylenie budynku, uszkodzenia w poszyciu dachowym, przekrzywienie się ogrodzenia, uszkodzenia pól i gruntów leśnych, itd. Za wiązek przyczynowo-skutkowy należy uznać ruch zakładu górniczego który bezpośrednio wpłynął na powstanie szkody. Należy pamiętać, że odpowiedzialność za szkody górnicze, to odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, a więc taka od której nie można się uchylić. W sytuacji takiej nie można również mówić o winie. Jedynym sposobem na uchylenie się od odpowiedzialności za szkody górnicze jest wykazanie, że szkoda powstała na skutek siły wyższej lub działania osób trzecich. 


Podmioty odpowiedzialne za powstanie szkody górniczej


Za powstanie szkody górniczej odpowiedzialny jest przedsiębiorca prowadzący ruch zakładu górniczego, którego działalność skutkowała powstaniem szkody. Jeżeli nie można określić takiego podmiotu, to za szkodę odpowiedzialność ponosi przedsiębiorca który w dniu ujawnienia szkody miał prawo prowadzić działalność związaną z ruchem zakładu górniczego. Jeżeli takiego podmiotu nie ma ani żadnego następcy prawnego, to odpowiedzialność za szkodę górniczą ponosi Skarb Państwa. 


Sposób naprawienia szkody


Od 1 stycznia 2012 roku nastąpiła zmiana przepisów, od tej pory poszkodowany może samodzielnie dokonać wyboru w jaki sposób żądać naprawienia szkody. Poszkodowany może żądać przywrócenia stanu poprzedniego, czyli może żądać naprawiania szkody lub żądać wypłacenia odszkodowania. Poszkodowany ma prawo wyboru sposobu naprawienia szkody, jednakże może tego dokonać co do szkód powstałych po 1 stycznia 2012 roku. Za szkody powstałe przed tą datą odpowiedzialna za szkodę kopalnia ma obowiązek naprawienia szkód w naturze, a nie wypłaty odpowiedniej sumy pieniężnej tytułem odszkodowania. W takiej sytuacji kopalnia wypłaca odpowiednią sumę pieniężną tylko, gdy naprawienie szody w naturze jest niemożliwe, albo gdyby pociągało dla odpowiedzialnego za naprawianie szkody zbytnie trudności, lub było nieopłacalne. Istnieje również możliwości samodzielnej naprawy szkód górniczych, za które zakład górniczy zwraca odpowiednią sumę, oczywiście za zgoda odpowiedzialnej kopalni. 


Przedawnienie roszczeń z tytułu powstania szkody górniczej


Należy pamiętać, iż roszczenia z tytułu powstania szkody górniczej przedawniają się z upływem 5 lat od dowiedzenia się o szkodzie, a nie od powstania szkody. W przypadku dochodzenia roszczenia po upływie powyższego terminu kopalnia może powołać się na zarzut przedawnienia, co będzie skutkowało oddaleniem powództwa przez Sąd. 


Procedura dochodzenia odszkodowania za szkody górnicze


W celu dochodzenia roszczenia z tytułu powstania szkody górniczej należy złożyć odpowiedni wniosek do odpowiedzialnej kopalni. Przedsiębiorca prowadzący ruch zakładu górniczego, jeżeli uzna wniosek za uzasadniony powinien wykonać odpowiednie oględziny u poszkodowanego właściciela nieruchomości.  Kolejnym etapem jest zawarcie odpowiedniej ugody, która reguluje sposób i warunki naprawienia szkody. Poszkodowany nie ma obowiązku podpisywania takiej ugody, jeśli się z nią nie zgadza, może wtedy wystąpić na drogę postępowania sądowego celem dochodzenia swoich praw W wypadku gdyby, kopalnia odmówiła naprawiania szkody, lub nie zareagowała na wniosek poszkodowanego (ma na to 30 dni ) to sprawę również należy skierować na drogę sądową.  Wyczerpanie powyższej procedury ugodowej jest warunkiem koniecznym do dochodzenia naprawiania szkody za szkody górnicze przed Sądem. 


Zwolnienie  z obowiązku uiszczania kosztów sądowych 


Należy pamiętać, że strona dochodząca naprawiania szkód górniczej wywołanej ruchem odpowiedzialnego zakładu jest zwolniona z kosztów sądowych. 


                                         Adwokat Patryk RiEdel - Wodzisław Śląski, Jastrzębie-zdrój-Katowice