Zwrot kosztów zabezpieczenia wznoszonego obiektu budowlanego na terenie gdzie występują szkody górnicze


Jak wygląda i kiedy przysługuje zwrot kosztów zabezpieczenia wznoszonego obiektu
budowlanego?


Większość inwestorów, planując wzniesienie obiektu na danym terenie, nie liczy się z tym, że

teren ten jest terenem górniczym. Inwestorzy przyjmują, że skoro mają w ręku decyzję o

warunkach zabudowy, bądź decyzję dotyczącą lokalizacji obiektu, to teren, na jakim ma

stanąć obiekt nadaje się do zabudowy. Tymczasem fakty są takie, że wiele obszarów

położonych w województwie śląskim nie posiada planu zagospodarowania terenu. W każdym

wypadku istnieje ryzyko, iż okaże się, że dany teren w określonym okresie czasu nie będzie

nadawał się do zabudowy, a to dlatego, że położony jest w obszarze, na którym aktualnie

prowadzi się eksploatację górniczą. Teren nadaje się do zabudowy dopiero, gdy po

zakończeniu eksploatacji, specjaliści od opinii geologiczno górniczych uznają go za

uspokojony. Bywa jednak tak, że skutki eksploatacji górniczej dają o sobie znać nawet przez

kilka lat po jej zakończeniu.


Każdy inwestor planujący budowę na terenie województwa śląskiego, powinien zapoznać się

z postanowieniem Okręgowego Urzędu Górniczego. W oparciu o jego treść, projektant

dokonuje oceny przydatności danego terenu do inwestycji. Projektant ustala też jakim

skutkom eksploatacji górniczej jest w stanie zapobiec, stosując różnego typu zabezpieczenia,

a także te, którym zapobiec się nie da. Czasami jest tak, że podejmowanie jakichkolwiek

działań jest nieuzasadnione ekonomicznie, na przykład z uwagi na to, że teren jest nachylony.

Kolejny krok polega na określeniu potrzeby i ustaleniu zakresu prognozy wpływów

eksploatacji górniczej na daną powierzchnię.


Przedsiębiorca górniczy, do którego osoby prywatne kierują roszczenia, zawsze ma

obowiązek określenia przewidywanego rodzaju szkód górniczych. Jeśli tego nie zrobi, nie

dostanie z Urzędu Górniczego zgody na to, by eksploatować dane złoże. Rodzaj szkód jest

zazwyczaj uwidoczniony w koncesji. Rodzaje szkód górniczych określa się za pomocą

wskaźników deformacji terenu. Chodzi tu głównie o nachylenie i krzywiznę. Zależnie od tego

jaką wartość mają te wskaźniki otrzymuje się wyższą lub niższą kategorię szkód. Im

odczuwalne odkształcenia terenu są wyższe, tym wyższa jest ta kategoria. Istnieje 5 kategorii

terenów górniczych (I-V). Na terenach określonych kategorią V, nie zaleca się wznoszenia

nowych budynków. Kategoria I, to tereny, na których mogą wystąpić najbardziej łagodne

szkody górnicze. Na terenach, którym przypisano kategorię IV, mogą wystąpić szkody

górnicze intensywnego stopnia. Na takich terenach zabezpieczenia szkód kosztują najwięcej.

Do obowiązków właściciela przedsiębiorstwa górniczego, prowadzącego eksploatację na

danym terenie należy zwrócenie inwestorowi kosztów zabezpieczenia przed skutkami

wpływów tej eksploatacji. Gdy budowa jest zakończona, inwestor ubiega się u przedsiębiorcy

górniczego o zwrócenie poniesionych kosztów. Zakłady górnicze zwracają te koszty z tytułu

występujących szkód górniczych i związanych z nimi uciążliwości.


Zwrot wydatków poniesionych na zabezpieczenie nieruchomości przed skutkami działalności
górniczej


Bardzo ważną kwestią w zwrocie kosztów zabezpieczeń jest stworzenie kosztorysu

opisującego wydatki poniesione na zabezpieczenie budynku przed szkodami górniczymi i

przedstawienie go właścicielowi kopalni.

Zwrot wydatków poniesionych na zabezpieczenie nieruchomości przed skutkami działalności

górniczej obejmuje tylko i wyłącznie uzasadnione koszty zabezpieczenia, które zostały

wykonane. Nie obejmuje natomiast nakładów, które poniósł inwestor i które nie były

niezbędne, by prawidłowo zabezpieczyć obiekt. Nie wchodzą tu w grę nakłady ponoszone

przez inwestora w ramach wprowadzania jakichś innowacji czy ulepszeń.


Podstawę wypłaty stosownego odszkodowania stanowi ugoda, którą zawierają inwestor i

przedsiębiorca górniczy. Warunkiem jest tu odpowiednia dokumentacja wykonanych prac

budowlanych.

Aby ustrzec się sporów związanych ze zwrotem sumy zabezpieczenia, przed rozpoczęciem

budowy, inwestor powinien powiadomić o tym przedsiębiorcę górniczego i umożliwić mu

udział w odbiorach wszelkich prac, które związane są z zabezpieczeniami przed szkodami

górniczymi. Kopalnia analizuje koszty zabezpieczeń i adekwatnie do tego wypłaca

inwestorowi odpowiednie odszkodowanie. Jeśli przedsiębiorca górniczy uważa, że koszty

zabezpieczenia przed szkodami górniczymi podane przez inwestora są zawyżone, w celu

uzyskania odszkodowania, inwestor musi skorzystać z drogi postępowania sądowego.

O odszkodowaniach górniczych mówi ustawa o prawie geologicznym i górniczym. Według

znajdujących się tam przepisów, właściciel zakładu górniczego, ponosi odpowiedzialność za

szkody dotyczące nieruchomości, które powstały na skutek ruchu danego zakładu. Powyższa

ustawa wyklucza sprzeciw wobec zagrożeniom, mogącym powstać na budynku. Nie można

też domagać się wstrzymania pracy kopalni. Reasumując, nie da się uniknąć szkód

górniczych i ich skutków. Jednocześnie właścicielom budynków stojących na terenach

objętych eksploatacją górniczą, przysługuje prawo do domagania się odszkodowania za

zaistniałe szkody lub przywrócenia stanu nieruchomości sprzed szkody.


Odpowiedzialność górniczą wyznaczają następujące przesłanki:


1. zdarzenie, które przyczyniło się do powstania szkody;

2. powstanie szkody;

3. związek przyczynowo skutkowy między zdarzeniem a szkodą.


Pod pojęciem zdarzenia wywołującego szkodę rozumie się ruch zakładu górniczego.

Za szkodę uznaje się wszelkiego typu uszkodzenia na budynku, takie jak rysy, osunięcia,

szczeliny, pochylenia budynku, uszkodzenia ogrodzenia, uszkodzenia dachu, uszkodzenia

instalacji, a nawet gruntów leśnych i pól.

Związkiem przyczynowo skutkowym jest ruch zakładu górniczego mający bezpośredni

wpływ na zaistnienie szkody.

Nie wolno zapominać o tym, że odpowiedzialność za szkody powstałe na skutek eksploatacji

górniczej jest odpowiedzialnością na zasadzie ryzyka. Jest to rodzaj odpowiedzialności, od

którego nie ma możliwości uchylenia się. Można się od niej uchylić tylko wówczas, gdy

wykaże się, że dana szkoda zaistniała jako skutek siły wyższej lub działania osób trzecich.

Odpowiedzialność za szkodę górniczą spoczywa na przedsiębiorcy prowadzącym ruch

zakładu górniczego, na skutek którego doszło do powstania szkody. Jeśli nie da się ustalić

takiego podmiotu – odpowiedzialnością za szkodę obciąża się przedsiębiorcę, który miał

prawo prowadzić działalność na tym terenie w dniu powstania szkody. Jeśli i tego nie można

ustalić – odpowiedzialnością za zaistniałą sytuację obciąża się skarb państwa.

Od stycznia 2012, poszkodowani na skutek działalności górniczej mogą sami wybierać

sposób, w jaki szkody są naprawiane. Mogą żądać przywrócenia poprzedniego stanu

budynku, czyli fizycznego naprawienia szkody lub wypłacenia odszkodowania. Wybór

sposobu naprawienia dotyczy szkód, które powstały po 1 stycznia 2012 roku. Szkody

powstałe przed tą datą, kopalnie muszą naprawić fizycznie, a poszkodowani nie mogą

domagać się za nie odszkodowania. Odszkodowanie wypłacane jest tylko wówczas, gdy

fizyczne naprawienie szkody nie wchodzi w grę.


Zwrot wydatków poniesionych na zabezpieczenie nieruchomości przed skutkami działalności
górniczej - Adwokat Katowice, Wodzisław Śląski, Jastrzębie-Zdrój.