Ponowne przeliczenie emerytury z ZUS


Ponowne przeliczenie emerytury w oparciu o nową kwotę bazową


Nie wszyscy wiedzą, że raz ustalona przez ZUS wysokość świadczenia emerytalnego może zmienić się na korzyść pobierającego to świadczenie. Organ rentowy nie zrobi tego za nas i z własnej inicjatywy. Musimy sami złożyć stosowne pismo. Przy ubieganiu się o podwyżkę emerytury mamy wiele wątpliwości. Jedną z nich jest taka, czy prosząc o przeliczenie emerytury trzeba podać nowy, dodatkowy przepracowany rok. Czy wystarczający jest fakt, że ów rok zawarty jest w ostatnich 10 lub 20 przepracowanych latach? Czy lata co do których oblicza się wskaźnik podstawy wymiaru mogą być podane na podstawie art. 15, a więc 10 kolejnych z ostatnich 20 lub 20 dowolnych z ostatnich 30?

 

Wysokość emerytury zależy od podstawy wymiaru, która może ulec przeliczeniu. Przelicza się ją w oparciu o kwotę bazową. Przeliczone w ten sposób mogą być jedynie emerytury tych, którzy pracowali jeszcze po przejściu na emeryturę, a zarobki osiągane w tym czasie przedłożą w ZUS wraz z wnioskiem o przeliczenie świadczenia.

 

Przeliczenie podstawy wymiaru emerytury odbywa się po wskazaniu zarobków, które w całości lub części osiągnęliśmy po przyznaniu świadczenia. Muszą być to zarobki uzyskane w dziesięciu kolejnych latach kalendarzowych, które wybieramy z ostatnich dwudziestu lat kalendarzowych przed złożeniem pisma o przeliczenie podstawy wymiaru świadczenia, bądź z wybranych przez siebie dwudziestu lat kalendarzowych. Organ rentowy dokona wówczas przeliczenia podstawy wymiaru emerytury, ale pod warunkiem, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru będzie wyższy od tego, który posłużył do wyznaczenia podstawy wymiaru pobieranej emerytury. W przypadku emerytów, których prawo do pobierania świadczenia zostało zawieszone, bo przekroczyli dozwoloną wysokość zarobków, nie ma konieczności wskazywania wyższych zarobków. Osoby będące w takiej sytuacji mogą wskazać zarobki niższe, jakie uzyskały w części będąc na emeryturze, tym samym, nie ma konieczności stosowania zasady wzrostu wskaźnika. Osoby te mogą liczyć na obliczenie przez ZUS nowego świadczenia w oparciu o kwotę bazową. Aby przeliczyć wskaźnik podstawy emerytury w oparciu o nową kwotę bazową, nie można wskazywać zarobków, jakie osiągnęło się przed przyznaniem świadczenia emerytalnego.

 

Jak przelicza się podstawę wymiaru starej emerytury ZUS

Wysokość świadczenia emerytalnego przyznawanego na starych zasadach oblicza się biorąc pod uwagę czynnik zwany podstawą wymiaru emerytury. Pierwsza decyzja w tej sprawie nie jest ostateczna. Zawsze można dokonać przeliczenia emerytury, biorąc pod uwagę nową podstawę wymiaru. Zasady i warunki zmiany wysokości świadczenia emerytalnego, każdorazowo określa ustawodawca. Może zdarzyć się tak, że ponowne przeliczenie świadczenia obniży jego wysokość. W takim wypadku ZUS wypłaca świadczenie w poprzedniej, korzystniejszej dla emeryta wysokości. Jeśli spełniamy odpowiednie warunki nie musimy się bać wnioskowania o przeliczenie podstawy wymiaru emerytury. Składając taki wniosek nic nie tracimy, a możemy zyskać.

 

Czym jest podstawa wymiaru emerytury?

Podstawa wymiaru emerytury, to nic innego jak przeciętna podstaw wymiaru składki ubezpieczeniowej. Według polskiego prawa chodzi o składkę na ubezpieczenie Emerytalne, rentowe bądź społeczne Opłacaną w czasie kolejnych dziesięciu lat, które ubezpieczony samodzielnie wybiera z ostatnich dwudziestu lat kalendarzowych, przy czym muszą być to lata bezpośrednio poprzedzające rok złożenia wniosku o świadczenie emerytalne. Zainteresowany może również podać składki z dwudziestu lat kalendarzowych, które poprzedzają rok złożenia wniosku o emeryturę, a wybrane są z całości czasu, w jakim zainteresowanego obejmowało ubezpieczenie.

 
Ustalanie podstawy wymiaru emerytury

Ustalenie podstawy wymiaru łączy się z wyliczeniem kilku rzeczy. Po pierwsze, trzeba obliczyć sumy kwot podstaw wymiaru składek z poszczególnych lat, dla każdego roku oddzielnie; po drugie, policzyć stosunek każdej z tych kwot do kwoty przeciętnego wynagrodzenia, ogłoszonej w danym roku, a stosunek ten wyrazić procentowo; po trzecie, trzeba obliczyć średnią arytmetyczną wyliczonych procentów. Ostatni krok polega na pomnożeniu wyliczonego już wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury przez wyznaczoną aktualnie kwotę bazową.

Wszystkie informacje na ten temat można znaleźć w ustawie o emeryturach i rentach, zawiera je art. 15.

 

Sposoby przeliczania podstawy wymiaru świadczenia emerytalnego

Istnieją dwa sposoby przeliczania podstawy wymiaru świadczenia emerytalnego. Szczegółowe zasady, na których opierają się te czynności można znaleźć w ustawie o emeryturach i rentach, a zawierają je art. 110 i art. 111.

Art. 110 – opisuje sposób pierwszy. Stosuje się go w przypadku ubezpieczonych, którzy ubiegając się o przeliczenie świadczenia emerytalnego wskazują wynagrodzenie, które w całości lub w części osiągnięte zostały po przyznaniu emerytury. W takich wypadkach mówi się o emerytach osiągających przychody oskładkowane. Ponowne wyliczenie wysokości emerytury dokonuje się tu w oparciu o nową kwotę bazową. Ale dzieje się tak tylko wtedy, gdy nowo wyliczony wskaźnik wymiaru podstawy emerytury przewyższa poprzedni.

Warto nadmienić, że zasada wyższego wskaźnika wymiaru podstawy emerytury nie ma zastosowania w przypadku emerytów, którzy nie pobierali emerytury w okresie od jej ustalenia do złożenia wniosku o przeliczenie wysokości świadczenia. Zawieszenie emerytury może nastąpić na przykład jako skutek osiągania zarobków przewyższających kwotę powodującą zawieszenie wypłaty świadczenia.

Wskaźnik wymiaru podstawy emerytury nie musi przewyższać poprzedni, na bazie którego została wyliczona emerytura, także wtedy, gdy wynosi nie mniej niż 130%, przy czym wynagrodzenie, jakie wskazuje się do przeliczenia emerytury uzyskano w całości już po jej przyznaniu.

Z przeliczenia świadczenia emerytalnego w oparciu o art. 110 mogą skorzystać osoby, które do ponownego obliczenia świadczenia wskazują podstawę wymiaru składek odprowadzonych na ubezpieczenie emerytalne lub rentowe, która przynajmniej w części przypada po przyznaniu emerytury. I nie ma tu znaczenia, czy dokonano odprowadzenia składki od tej podstawy. Sytuacja taka może się zdarzyć jeśli przekroczona zostanie roczna podstawa wymiaru składek ubezpieczeniowych, na skutek czego ubezpieczony nie opłacił składek za dany okres, ale podał je do obliczenia podstawy wymiaru.

 

Art. 111 opisuje drugi sposób obliczania świadczenia. W tym wypadku na ponowne wyliczenie podstawy wymiaru świadczenia zezwala się tylko wtedy, gdy wskaźnik wysokości pomiaru przewyższa obliczony uprzednio. Art. 111 dotyczy sytuacji gdy emeryt składa wniosek o ustalenie podstawy wymiaru z: tej samej liczby lat i z tego samego przedziału czasu, w oparciu o które została ustalona poprzednia podstawa wymiaru emerytury;

kolejnych dziesięciu lat, które zostały wybrane z dwudziestu lat, które bezpośrednio poprzedzały rok, w którym uzyskane zostało świadczenie emerytalne;

dowolnie wybranych dwudziestu lat kalendarzowych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu

 

W myśl przepisów, emeryt ubiegający się o przeliczenie świadczenia, otrzymywać je będzie w dotychczasowej wysokości, w przypadku, gdy przeliczenie wskazywać będzie na obniżenie tego świadczenia.

 

Emerytura powszechna po wcześniejszym świadczeniu emerytalnym


Podstawą wymiaru emerytury dla kogoś, komu przyznano wcześniejsze świadczenie emerytalne jest podstawa wymiaru świadczenia emerytalnego przyznanego wcześniej. Ustalając emeryturę powszechną dla osoby mającej prawo do wcześniejszego świadczenia emerytalnego, oprócz wspomnianej podstawy, bierze się pod uwagę rewaloryzacje i wszystkie waloryzacje emerytur, jakie miały miejsce w okresie od przyznania prawa do wcześniejszego świadczenia do rozpoczęcia pobierania emerytury powszechnej.

Jeśli ktoś pobierał wcześniejszą emeryturę, po czym nabył prawo do emerytury wynikającej z uwarunkowań wiekowych, nie można ustalić podstawy wymiaru z innego przedziału czasu opierając się na osiąganych zarobkach. Kwestia ta odnosi się tylko do emerytur pobieranych przez osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 roku. Jeśli świadczeniobiorca urodzony przed tą datą płacił składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe lub społeczne przez minimum trzydzieści miesięcy po przyznaniu wcześniejszej emerytury, może ubiegać się o wyliczenie emerytury powszechnej na korzystniejszych zasadach. Tak zwaną część socjalną, która wynosi 24% kwoty bazowej oblicza się w takim wypadku kwoty bazowej, jaka obowiązywała w momencie, gdy ubezpieczony nabył prawa do powszechnego świadczenia emerytalnego. Natomiast część stażową świadczenia, oblicza się w oparciu o kwotę bazową, która stanowiła podstawę do obliczenia wcześniejszej emerytury.  


         Adwokat Patryk Riedel - Wodzisław Ślaski-Katowice -Jastrzębie-Zdrój